Posts

Showing posts with the label Thoughts

भावविश्व

Image
L एखादा विचार मनात यावा आणि दुसऱ्याक्षणी तो निघून जावा, तसच आपण एका क्षणी स्वप्नात प्रवेश करतो आणि दुसऱ्याक्षणी त्यातून बाहेर येतो. स्वप्नात घडणाऱ्या घटनांना सुरूवात नसते. जेव्हा आपण स्वप्नात प्रवेश करतो तेव्हा एखादा प्रसंग चालु असतो आणि आपण काही क्षण तिथे घालवतो. जणू काही आपली उपस्थिती तिथे क्रमप्राप्त असते. पुढे काय घडणार याची उत्सुकता निर्माण होते न होते तोवर आपण स्वप्नातून बाहेर येतो.  एकंदरित स्वप्नातील हा घटनांचा खेळ निरंतर चालु असतो. जेव्हा आपल्या उपस्थितीची त्यात आवश्यकता असते, तेव्हा आपण स्वप्नात आपसूकच हजर होतो. पण स्वप्नातील आपली उपस्थिती ही आपल्या ताब्यात नसते आणि त्यातील घडणाऱ्या गोष्टींवरही आपला ताबा नसतो. तिथे आपण केवळ आणि केवळ एक प्रेक्षक असतो. स्वप्ने आणि स्वप्नातील गोष्टींची एक वेगळी इच्छाशक्ती असते. ती शक्ती तिच्या मायेने आपल्याला घडणाऱ्या गोष्टींची साक्षी बनवत असते.  जागृत जगात आपला बराचसा ताबा असतो. बऱ्याच गोष्टी आपण ठरवून करतो तर काही गोष्टी नकळत घडतात. पण त्या गोष्टींचा प्रतिसाद आपल्याला हवा तसा मिळेलच याची शाश्वती देता येत नाही आणि काही गोष्...

स्वप्नावस्थेतील गोष्ट

Image
बहुतेक गोष्टींना प्रारंभ आणि शेवट असतो. पण स्वप्नावस्थेतील गोष्टी वेगळ्या असतात. ह्या अवस्थेतील गोष्टींची ना सुरुवात माहित असते ना त्यांचा शेवट माहीत असतो. ह्या गोष्टी अधांतरी राहतात. जर गोष्टीची सुरुवात आणि शेवट ठाऊक नसेल तर गोष्ट समजणार तरी कशी? निव्वळ अंदाज बांधून जर ती गोष्ट रचली तरी गेली तरी त्या गोष्टीचा उद्देश त्याच्या प्रारंभाशी निगडित असेलच. आता हेच पाहा, ह्या विश्वाचा प्रारंभ कित्येक वैज्ञानिक व इतर बुद्धिजीवी शोधण्याचा प्रयत्न करीत आहेत. तसेच ह्या विश्वाच्या प्रारंभाचे वेगवेगळे अंदाज बांधून त्यावर सखोल विश्लेषण ही केले जात आहे.  प्रत्येक क्रियेला कारण आहे. तसे स्वप्नांतील गोष्टींना काहीना काही कारण असेलच. दिवसभरात आपण निरनिराळे विचार करीत असतो. त्याचा आपल्या मनात संचय होतो. आपण जरी त्यांचे फार वेळ मंथन करीत बसलो नाही तरी ते विचार मनाच्या कोणत्यातरी कानोस्यात राहतातच आणि रात्री झोपल्यावर आपण मनातील साचलेल्या विचारांच्या अमर्यादित विश्वात प्रवेश करत असतो. तांदळातून खड्यांची जशी निवड करावी तशी स्वप्नेदेखील एखाद्या ठराविक विचाराची निवड करून आपल्याला त्यावर आधारित...